Çocuklar birbirinden çok şey öğrenir.

İnsanın sosyal bir varlık olarak doğması onu diğer canlılardan ayıran başlıca özelliklerden biridir. Öyle ki, yeni doğan bir bebek, bakımı bir başkası tarafından sağlanmadığı sürece yaşamını devam ettiremez. Dolayısıyla, insanlar dünyaya geldikleri andan itibaren yaşamlarını başkalarıyla birlikte, sosyal bir çevre içerisinde sürdürmek zorundadırlar ve bu sosyal dünyada kendilerine bir yer bulabilmeleri için gerekli becerileri daha çok küçük yaşlarda edinmeye başlarlar. 

Çocuklar her ne kadar temel sosyal becerileri ailelerinden ediniyor olsa da yetişkinlerle kurdukları ilişki asimetrik bir ilişkidir. Yani, kendisinden üstün ve daha bilgili bir kişinin kontrolü altındadır. Fakat, çocukların, kendileriyle benzer gelişim seviyesinde olan ve kendileriyle eşit haklara sahip olan akranları ile de iletişim kurmaya ihtiyaçları vardır. Çünkü, kurdukları akran ilişkileri sayesinde, çocuklar hayatları boyunca karşılaşacakları sosyal ilişkileri küçük yaşlardan itibaren pratik etmeye başlamış olurlar. 

Gelin, akranlarıyla daha fazla iletişim kurma imkanı tanıdığımızda, çocuklarımızın gelişimine ne tür katkılar sağlayabiliriz, okuyalım:

1. Çocuklar birbirinden çok şey öğrenir

Öğrenme sadece bir yetişkinin öğretmesi ile gerçekleşmek zorunda değildir. Çocuklar akranlarından da çok şey öğrenebilir. Çocuklar birbirleriyle aynı yaşta olsalar da aynı beceriyi farklı zamanlarda edinebilirler. Örneğin, aynı yaştaki iki çocuğun dil becerileri aynı seviyede olmayabilir. Birbiriyle iletişim halinde olan bu iki çocuğun durumunda, dil gelişimi daha geride olan çocuk, dil gelişimi daha yüksek olan çocuktan etkilenerek, konuşma becerilerini geliştirebilir.

2. Kabul görmek için yeni iletişim becerileri edinirler

Aile içindeki ayrıcalıklı konumundan farklı olarak, akran ilişkilerinde sosyal kabul görmek isteyen çocuk buna uygun davranmayı öğrenmek zorunda kalacaktır. Akranlarına uyum sağlayabilmek ve onlarla ilişkilerini devam ettirebilmek için paylaşma, yardımlaşma, iş birliği ve başkalarının haklarına saygı duyma gibi yeni iletişim becerileri edinecektir.

3. Konuşma pratiği yaparlar 

Çocukların dil becerileri, dili aktif bir şekilde kullandıkça artar. Akranlarıyla daha fazla iletişim kuran çocukların da doğal olarak dil kullanımını pratik etmeleri için daha fazla fırsatları olur. Böylece, yeni tanıştıkları biriyle neler konuşmaları gerektiği (tanışma, adını sorma, kendini tanıtma), konuşmayı nasıl başlatmaları ve nasıl devam ettirmeleri gerektiği gibi konularda uzmanlaşmaya başlarlar.

4. Anlaşmazlıklarla başa çıkmayı öğrenirler

Çocukların, akranlarıyla en fazla iletişim halinde olduğu zaman birlikte oyun oynadıkları zamandır. Çocuk ebeveynleriyle oyun oynarken çoğu zaman kendi istediklerinin yapılacağından emindir. Ancak yaşıtlarıyla oyun oynarken, örneğin; rol dağılımı sırasında anlaşmazlık çıkabilir. Akranlarıyla sık sık oyun oynayan, onlarla iletişim kurmaya alışık olan çocuklar bu gibi durumlarda duygu ve düşüncelerini doğru aktarabilmeyi ve kendilerini ifade etmeyi öğrenirler. Yaşıtlarıyla bir anlaşmazlık yaşadıklarında kendi fikirlerini savunmayı, soruna ortak bir çözüm bulmayı, diğerlerini bu çözümü uygulamaya ikna etmeyi öğrenirler. 

5. Akademik performansları artar

Akran ilişkilerinde karşılaştıkları anlaşmazlıklar karşısında çözüm üretme kabiliyeti olan, düşüncelerinin takibini yapıp onları mantık çerçevesinde karşı tarafa aktarabilen, dili algılama ve ifade etme becerileri yüksek olan, karşısındakinin farklı duygu, düşünce ve isteklerinin olabileceğinin bilincinde olan çocukların ileriki yıllarda akademik başarılarının da akran ilişkileri olmayan çocuklara göre daha yüksek olması beklenir. Ayrıca, akranlarıyla uyum içinde geçinebilen çocuklar okula gitmekten kaçınmazlar, tam tersine, okula, öğretmenlerine ve arkadaşlarına daha çok bağlanırlar, bu da uzun vadede akademik performanslarının, okulu sevmeyen akranlarına göre daha yüksek olmasını sağlar.

Referanslar:

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0885200616300394#bib0085
https://www.eurekalert.org/pub_releases/2006-01/asu-cpr012406.php
https://earlyeducationpros.org/blog/item/86-importance-of-social-interaction-for-early-childhood-development
http://www.sseastislip.com/blog/2016/february/why-social-interaction-is-important-for-children.aspx
http://acikerisim.selcuk.edu.tr:8080/xmlui/bitstream/handle/123456789/819/337681.pdf?sequence=1